Puantaj Hesaplama Rehberi: Fazla Mesai ve Eksik Gün Nasıl Hesaplanır?

Puantaj hesaplama, bir çalışanın ay içindeki çalışma günlerini, saatlerini, fazla mesaisini ve eksik günlerini bulma işidir. Bordronun doğruluğu bu hesaba bağlıdır. Hatalı bir puantaj, hem çalışanla anlaşmazlık hem de SGK bildiriminde sorun demektir.

Bu rehberde puantajı dört adımda nasıl hesaplayacağınızı anlatıyor ve bir çalışan üzerinden rakamlı bir örnek çözüyoruz. Yazıdaki kurallar 4857 sayılı İş Kanunu'nun genel hükümlerine dayanır. Toplu sözleşme ya da iş sözleşmesi farklı bir düzen getirebilir, bu yüzden son kontrolü bordro uzmanınızla yapın.

Puantaj Nedir ve Neden Önemlidir?

Puantaj, çalışanın günlük devam durumunu gösteren aylık kayıttır. Her gün için şu sorunun cevabını tutar: çalıştı mı, izinli miydi, raporlu muydu, yoksa gelmedi mi? Çalıştığı günlerde ise giriş ve çıkış saatlerini, molayı ve fazla mesaiyi gösterir.

İK ekibi bu kayıttan iki çıktı üretir. Birincisi bordrodaki ücret ve fazla mesai tutarıdır. İkincisi SGK'ya bildireceği prim günü sayısıdır. Puantajdaki tek bir hata iki çıktıyı birden bozar.

Puantaj Hesaplama İçin Gerekli Veriler

• Giriş ve çıkış saatleri: Her gün için gerçek saatler. Tahmini saat yazmak, ileride ispat sorununa yol açar.

• Vardiya veya çalışma planı: Çalışanın o gün kaçta başlayıp kaçta bitirmesi gerektiği.

• Haftalık sözleşme süresi: Çoğu işyerinde 45 saat, bazı sözleşmelerde daha az.

• İzin ve rapor kayıtları: Yıllık izin, ücretsiz izin, mazeret izni ve sağlık raporu günleri.

• Resmi tatiller: Ay içindeki ulusal bayram ve genel tatil günleri.

• Brüt ücret: Saatlik ücreti ve fazla mesai tutarını bulmak için gerekir.

  
  

Puantaj Nasıl Hesaplanır? 4 Adım

1. Günlük net çalışma süresini bulun. Formül şu: çıkış saati eksi giriş saati eksi ara dinlenme. Ara dinlenme çalışma süresine girmez. İş Kanunu'nun 68. maddesine göre asgari süreler şöyledir:

   • 4 saate kadar çalışmada 15 dakika

   • 4 saatten fazla, 7,5 saate kadar çalışmada 30 dakika

   • 7,5 saatten fazla çalışmada 1 saat

2. Haftalık toplamı çıkarın. Günlük net süreleri hafta bazında toplayın. Fazla mesaiyi aylık değil, haftalık toplam belirler. Kanun günlük çalışmayı ayrıca 11 saatle sınırlar.

3. Fazla mesaiyi ayırın. Haftalık 45 saati aşan her saat fazla çalışmadır. İşveren bu saatleri saat ücretinin yüzde 50 fazlasıyla öder. Sözleşmeniz haftalık 45 saatten az ise, sözleşme süresi ile 45 saat arasındaki çalışmanın adı "fazla sürelerle çalışma"dır. Bu saatlerin ücreti yüzde 25 zamlıdır. Bir çalışanın yıllık fazla çalışması 270 saati aşamaz.

4. Gün durumlarını işleyin. Her günü çalışma günü, hafta tatili, resmi tatil, izin, rapor ya da devamsızlık olarak işaretleyin. Ücretsiz izin, devamsızlık ve rapor günleri SGK prim günü sayısını düşürür. Ay sonunda prim günü, 30 günden bu eksik günler çıkarılarak bulunur.

   
   

Rakamlı Örnek: Bir Çalışanın Haftalık Puantajı

Örnek bir çalışan alalım. Aylık brüt ücreti 45.000 TL, sözleşmesi haftalık 45 saat. Rakamlar yalnızca hesabı göstermek içindir.

Saatlik ücret: Uygulamada aylık brüt ücreti 225 saate bölersiniz (30 gün x 7,5 saat). 45.000 / 225 = 200 TL. Fazla mesai saat ücreti ise 200 x 1,5 = 300 TL olur.

Gün	Giriş	Çıkış	Brüt süre	Ara dinlenme	Net süre
Pazartesi	08:30	18:30	10 saat	1 saat	9 saat
Salı	08:30	18:30	10 saat	1 saat	9 saat
Çarşamba	08:30	18:30	10 saat	1 saat	9 saat
Perşembe	08:30	18:30	10 saat	1 saat	9 saat
Cuma	08:30	18:30	10 saat	1 saat	9 saat
Cumartesi	09:00	14:00	5 saat	30 dakika	4,5 saat
Pazar	Hafta tatili
Toplam					49,5 saat

Fazla mesai: 49,5 eksi 45 = 4,5 saat. Bu haftanın fazla mesai tutarı 4,5 x 300 = 1.350 TL'dir. Ay boyunca dört hafta aynı düzende geçerse fazla mesai 18 saate, tutarı ise 5.400 TL'ye ulaşır.

Eksik gün: Aynı çalışan ay içinde 2 gün ücretsiz izin kullandıysa günlük ücreti 45.000 / 30 = 1.500 TL'dir. Bordrodan 2 x 1.500 = 3.000 TL düşersiniz ve SGK'ya 28 prim günü bildirirsiniz.

Dikkat: Fazla sürelerle çalışma varsa ayrı hesaplayın. Sözleşmesi haftalık 40 saat olan bir çalışan 44 saat çalıştıysa, aradaki 4 saatin ücreti yüzde 25 zamlıdır: 4 x 250 = 1.000 TL.

Gün Durumları ve Puantaja Etkisi

Gün durumu	Ücret	SGK prim günü
Çalışılan gün	Ödenir	Sayılır
Hafta tatili	Ödenir	Sayılır
Resmi tatil, çalışılmadı	Ödenir	Sayılır
Resmi tatil, çalışıldı	O gün için ek bir günlük ücret	Sayılır
Yıllık izin	Ödenir	Sayılır
Ücretsiz izin	Ödenmez	Eksik gün
Sağlık raporu	SGK geçici iş göremezlik ödeneği öder	Eksik gün
Devamsızlık	Ödenmez	Eksik gün

Elle Puantaj Hesaplamada Sık Yapılan 5 Hata

• Fazla mesaiyi günlük hesaplamak: Bir gün 10 saat çalışan kişi, haftalık toplam 45 saati aşmıyorsa fazla mesai yapmış olmaz. Hesap haftalık yürür.

• Ara dinlenmeyi düşmemek: Brüt süreyi net süre gibi yazmak, fazla mesaiyi şişirir.

• Yuvarlama: 08:52'de gelen çalışanı 09:00 diye yazmak, ay sonunda saatler tutan bir fark yaratır.

• Resmi tatil çalışmasını atlamak: Bu günler ayrı ücret gerektirir, normal gün gibi işlenmemelidir.

• 270 saat sınırını izlememek: Yıllık toplamı takip etmezseniz sınırı fark etmeden aşarsınız.

  
  

Puantaj Hesaplamayı PDKS ile Otomatikleştirmek

Excel ile puantaj hesaplama küçük ekiplerde işe yarar. Çalışan sayısı ve vardiya çeşidi arttıkça ise hata riski hızla yükselir. Asıl sorun formül değil, verinin kendisidir. Giriş saatini çalışan beyan eder, yönetici düzeltir, İK tekrar kontrol eder.

Bir PDKS bu zinciri kısaltır. Kapıdaki okuyucu ya da mobil uygulama gerçek saati kaydeder. Yazılım bu kaydı vardiya planıyla eşleştirir ve fazla mesaiyi kendisi ayırır. İzin talepleri de puantaja aynı sistemden düşer. PDKS'nin genel mantığını PDKS Nedir? yazımızda, hangi kayıt yönteminin size uyduğunu da personel takip yöntemleri karşılaştırmamızda bulabilirsiniz.

Armongate PDKS otomatik vardiya atamaları ve hesaplamaları yapar. İş kanununa ve işletmenize özel izin tanımlarını destekler, İK ve ERP programlarıyla bağlantı kurar. Saha ekipleriniz varsa Mobil PDKS ile çalışanlar lokasyondaki karekodu okutur, sistem konumu doğrular. Ayrıntılar Mobil PDKS Nedir? rehberimizde.

Puantaj verisini kapıdaki geçiş kaydından üretmek isterseniz Buluttan Kapıya yazımız bu yapıyı anlatıyor. Sistem seçerken bütçeyi doğru kurmak için PDKS fiyatları ve gizli maliyetler yazımıza da göz atın. Kayıt yönteminde parmak izi düşünüyorsanız önce KVKK ilke kararı yazımızı okuyun.

Sık Sorulan Sorular

Puantaj hesaplama nasıl yapılır? Önce her gün için çıkış saatinden giriş saatini ve ara dinlenmeyi çıkararak net çalışma süresini bulursunuz. Sonra net süreleri haftalık toplar, 45 saati aşan kısmı fazla mesai olarak ayırırsınız. Son olarak izin, rapor ve devamsızlık günlerini işleyip SGK prim gününü hesaplarsınız.

Fazla mesai nasıl hesaplanır? Haftalık 45 saati aşan her saat fazla çalışmadır. Saatlik ücreti uygulamada aylık brüt ücreti 225'e bölerek bulursunuz. Fazla mesai saat ücreti, bu tutarın yüzde 50 fazlasıdır.

Ara dinlenme çalışma süresine dahil mi? Hayır. İş Kanunu'na göre ara dinlenmeler çalışma süresine girmez. Bu yüzden net çalışma süresini bulurken molayı brüt süreden düşmeniz gerekir.

Yıllık fazla mesai sınırı kaç saattir? İş Kanunu'na göre bir çalışanın yıllık fazla çalışması 270 saati aşamaz. Puantajda yıllık toplamı ayrıca takip etmenizi öneririz.

SGK prim günü nasıl hesaplanır? Aylık ücret alan çalışanlarda prim günü 30 gün üzerinden başlar. Ücretsiz izin, rapor ve devamsızlık gibi eksik günleri bu sayıdan düşersiniz.

Armongate PDKS giriş ve çıkış kayıtlarını vardiya planıyla otomatik eşleştirir, fazla mesaiyi ve izinleri puantaja işler. Verinizi İK ve ERP yazılımınıza aktarır. Ücretsiz deneyin ya da ekibimize yazın.